यह पाठ भारत के पूर्वोत्तर (ईशान कोण) के आठ राज्यों — अरुणाचलप्रदेश, असम, मणिपुर, मेघालय, मिजोरम, नागालैंड, त्रिपुरा और सिक्किम — की प्राकृतिक, सांस्कृतिक और ऐतिहासिक विविधता का मनोहर परिचय देता है। शिक्षक और छात्रों के संवाद के माध्यम से बताया गया है कि ये राज्य "सप्तभगिन्यः एकः भ्राता च" (सात बहनें और एक भाई) के रूप में प्रसिद्ध हैं, जिसमें सिक्किम छोटा भाई है। ये राज्य क्षेत्रफल में छोटे होते हुए भी गुण-गौरव की दृष्टि से महत्त्वपूर्ण हैं और अपने इतिहास में प्रायः स्वाधीन रहे। यहाँ गारो, खासी, नागा, मिजो, लेप्चा आदि अनेक जनजातियाँ निवास करती हैं, जो उत्सव-परम्पराओं और लोक-कलाओं में निपुण हैं। यहाँ बाँस के वृक्षों की प्रचुरता है और वंश-उद्योग को अन्तर्राष्ट्रीय ख्याति प्राप्त है। पाठ इन राज्यों के सौन्दर्य, संस्कृति और विशेषताओं का गौरवपूर्ण वर्णन कर भ्रमण की प्रेरणा देता है।
पूर्वोत्तर के आठ राज्यसप्तभगिन्यः एकः भ्राताजनजातीय संस्कृतिप्राकृतिक सौन्दर्यवंश-उद्योगदिशा-ज्ञान
Characters & key ideas
ऐऐशान्यम्ईशान कोण; पूर्वोत्तर दिशा।
ससप्तभगिन्यःसात बहनें — पूर्वोत्तर के सात राज्य।
भभ्राताभाई — यहाँ सिक्किम।
जजनजातिःजनजाति, आदिवासी समुदाय।
ववंशवृक्षःबाँस का वृक्ष।
ककेन्द्रशासितप्रदेशाःकेन्द्र द्वारा शासित प्रदेश (Union Territories)।
Extra questions & answers (board-style)
अभ्यासात् जायते सिद्धिः
परियोजनाकार्यम्
Try one from this chapter
यह पाठ भारत के किस भाग का परिचय देता है?
Flashcards & interactive practice
Practice quiz · पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्
Score on this chapter, climb the leaderboard, and get an AI diagnosis of your mistakes.
Dual AI-verified questions Real exam pattern 1 free quiz every month, then ₹9 per quiz — or a monthly plan
#1
पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्
Start here
Sanskrit 10 Qs · ~10 min
Instant score, answer review and weak-topic diagnosis
Data & insights
Trending in Class 8 this weekThe chapters students are reading most right now